แรงงานนอกระบบ 8

สถานการณ์แรงงานนอกระบบจังหวัดเชียงราย

สรุปและข้อเสนอแนะ (2)

 

15. สำหรับปัญหาสภาพแวดล้อมของการทำงานนั้นส่วนใหญ่เชื่อว่าไม่มีปัญหา แต่สิ่งที่เป็นปัญหามากที่สุดคือ ฝุ่นละออง ควันและกลิ่น รวมทั้งเสียงที่รบกวนการทำงาน ส่วนสาเหตุของปัญหาคือ การใช้สารเคมีและยาฆ่าแมลง อากาศไม่ถ่ายเท เป็นต้น

16. งบประมาณค่าใช้จ่ายในการรักษาพยาบาลมีความจำเป็น ดังนั้นจึงซื้อบัตรประกันสุขภาพถ้วนหน้าเป็นส่วนมาก ถึงร้อยละ 81.42 แรงงานนอกระบบที่จ่ายเงินค่ารักษาเอง ร้อยละ 26.18 ทั้งนี้แรงงานสามารถเลือกได้มากว่าหนึ่งแห่ง ส่วนบางคนได้สิทธิจากแหล่งอื่นๆ เช่น บัตรทหารผ่านศึก บัตรผู้สูงอายุ จ่ายตรง, ข้าราชการ ประกันชีวิต-สวัสดิการชุมชน และรักษาที่โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพในตำบล

17. ผลจากการสอบถามถึงปัญหาในการประกอบอาชีพ แรงงานนอกระบบตอบก้ำกึ่งกันระหว่าง มีปัญหา กับไม่มีปัญหา ในกลุ่มที่ไม่มีปัญหา มีเหตุผลคือ สถานที่ทำงานมีความปลอดภัยและมีมาตรฐานในการทำงานสูง ทำธุรกิจของตัวเอง มีเพื่อนร่วมงานและสิ่งแวดล้อมที่ดี ยึดหลักเศรษฐกิจพอเพียง ส่วนผู้ที่คิดว่ามีปัญหา มีเหตุผลคือ การไม่มีหลักประกันราคาและสวัสดิการการใช้สารเคมีอย่างไม่ถูกวิธี ขาดความรู้ทางการตลาด เป็นต้น

18. ความต้องการความช่วยเหลือด้านสวัสดิการ คือ สวัสดิการด้านสุขภาพ ได้รับการคุ้มครองตามกฎหมายแรงงาน แหล่งทุน/กองทุนสำหรับการขอสินเชื่อ และการจัดอบรมเพื่อพัฒนาฝีมือแรงงาน

19. ข้อเสนอแนะของแรงงานนอกระบบต่อภาครัฐที่แรงงานนอกระบบเสนอค่อนข้างมาก โดยมีข้อเสนอแนะ 12 ประเด็น

     1.ด้านราคาผลผลิต

     2. ด้านรายได้ และค่าแรงงาน

     3. ด้านการส่งเสริมอาชีพและฝึกอบรม

     4. ด้านการจัดสรรที่ดินในการประกอบอาชีพ

     5. ด้านการแปรรูปผลผลิต

     6. ด้านตลาดรองรับสินค้า

     7. ด้านต้นทุนการผลิต

     8. ด้านเศรษฐกิจ การเงิน และการลงทุน

     9. ด้านการพัฒนาแหล่งน้ำ

     10. ด้านข้อมูลข่าวสารและเทคโนโลยี

     11. ด้านสวัสดิการ

 

ข้อเสนอแนะจากการวิจัย

     1. การวิจัยเชิงสำรวจสถานการณ์แรงงานนอกระบบ จังหวัดเชียงราย มีประโยชน์ที่ทำให้เห็นภาพรวมของแรงงานทั้งหมด โดยมีกลุ่มตัวอย่างจำนวนมาก จังหวัดเชียงรายไม่เหมือนจังหวัดทั่วๆ ไปเพราะมีเอกลักษณ์ที่แตกต่างจากจังหวัดอื่นคือ 1)เป็นเมืองชายแดน 2)เป็นเมืองการท่องเที่ยว 3)เป็นเมืองประวัติศาสตร์ 4)เป็นเมืองที่จะให้เป็นจังหวัดเขตเศรษฐกิจพิเศษ 5)เป็นเมืองเชื่อมโยงกับประเทศเพื่อนบ้านสองประเทศ บนเส้นทาง R2a และ R3b และมีท่าอากาศยานนานาชาติที่กำลังจะขยายตัวในอนาคต 6)เป็นเมืองที่สามารถปลูกพืชเมืองหนาว 7)เป็นเมืองการศึกษา 8)เป็นเมืองที่กำลังมีการเปลี่ยนแปลงและมีการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคม  ในขณะเดียวกันเชียงรายมีปัญหาสิ่งแวดล้อม ป่าไม้ หมอกควัน ยาเสพติด และแผ่นดินไหว อาจส่งผลทางลบที่จะทำให้เชียงราย ไม่สามารถเป็นเมืองที่น่าอยู่ ด้วยเหตุผลดังกล่าว จะพบว่าเชียงรายเริ่มมีความเป็นเมืองมากขึ้น ก่อให้เกิดอาชีพใหม่ๆ ตามความจำเป็นของภาคเกษตรกรรมและภาคธุรกิจตามมา ดังนั้นการจัดทำฐานข้อมูลแรงงานนอกระบบจึงมีความสำคัญมากกว่ามีความรู้ด้านสถานการณ์ทั่วไปเท่านั้น

     2. การจัดทำฐานข้อมูลหมายถึงการจำแนกประเภทของอาชีพของแรงงานนอกระบบออกเป็นกลุ่มๆให้ชัดเจน เช่น กลุ่มแรงงานที่มีปัญหาที่ไม่สามารถเข้าถึงแหล่งบริการหรือสวัสดิการของรัฐได้ กับกลุ่มที่ไม่มีปัญหาเพราะมีอาชีพที่สามารถช่วยตัวเองได้ นอกจากนี้จำเป็นต้องทราบถึงอุปสรรคและปัญหาเชิงลึกที่ได้จากการสัมภาษณ์ข้อเท็จจริงจากงานวิจัย

    3. ควรจำแนกรายละเอียดของอาชีพที่เกิดใหม่ เช่น รับจ้างตัดหรือปอกสับปะรด  เพื่อส่งออก อาชีพขายของข้างทางสาธารณะ ข้าวเหนียวหมูปิ้ง ล้างรถ รับจ้างซักผ้า แม่บ้านรายชั่วโมง รับจ้างถอนหญ้า รับจ้างแบกของ และอื่นๆ

    4. ควรกำหนดให้มีการวิจัยโดยต้องชี้ให้เห็นถึงลักษณะการประกอบอาชีพของแต่ละกลุ่ม ความเป็นมา ปัจจุบันและแนวโน้มในอนาคต

    5. ควรวิจัยด้านปัญหาเฉพาะ เช่น ค่าใช้จ่ายในด้านสุขภาพ การใช้ปุ๋ยเคมี การเป็นหนี้สิน ปัญหาสุขภาพจิต ปัญหาการดำเนินชีวิตและอื่นๆ